Amper verdringing
Met het voorstel wil de minister lucht brengen in de heersende woningnood. De feitelijke cijfers schetsen echter een ander beeld. In de afgelopen jaren werd in Limburg slechts 5 tot 7 % van de sociale huurwoningen toegekend aan statushouders. Van noemenswaardige verdringing door statushouders is dan ook geen sprake. Janine Godderij, bestuurder van ZOwonen: “De oplossing voor oplopende wachttijden in sociale huurwoningen is door er meer te realiseren en dit vanuit de overheid actief te ondersteunen, niet door een groep mensen de dupe te laten worden van wisselend overheidsbeleid. De overheid heeft immers jarenlang amper oog gehad voor het goed functioneren van de woningmarkt en probeert nu met wetsvoorstellen zoals deze de publieke opinie te beïnvloeden, terwijl het beschermen van haar bewoners – alle bewoners- een van de primaire taken van de overheid is.”
Moreel appèl
De woningcorporaties zijn er allereerst voor de meest kansarmen en daartoe behoort zeker ook de groep statushouders. Wim Hazeu, bestuurder van Woonpunt: “De corporaties zijn ooit opgericht voor de meest kwetsbare groepen en het is nog altijd onze rol om er juist voor deze mensen te zijn. Deze groep verdient voorrang om een passende woning te vinden en we doen een moreel appèl op de minister om deze voorrangspositie overeind te houden.”
Onrealistische oplossingen
De oplossingen voor statushouders die het kabinet noemt, noemen de corporaties unaniem onrealistisch en men vreest negatieve effecten. Allereerst is kopen of duur huren onbereikbaar voor de meeste statushouders. Daarnaast erkent de overheid zelf dat dit wetsvoorstel, net zoals bij arbeidsmigranten, kan leiden tot uitbuiting. De effecten daarvan landen dan vooral in de bestaande meest kwetsbare wijken. Juist door de groep statushouders voorrang te geven, kunnen gemeente en corporatie de mensen bemiddelen naar een woning waarbij expliciet de veerkracht van een wijk meegewogen wordt. Hierdoor kan actief worden gebouwd aan leefbare wijken, waar mensen van alle komaf welkom zijn om samen te wonen en te leven. De overheid doet ook nog het voorstel van zogenaamde doorstroomlocaties, waar statushouders in de toekomst vanuit AZC’s eerst worden gehuisvest. Ook dat roept ernstige bezwaren op: het zorgt voor concentratie van statushouders, wat integratie bemoeilijkt en eveneens de leefbaarheid in specifieke gemeenten onder druk zet.
Versnellen van bouw de enige echte oplossing
Corporaties vinden dat de focus op statushouders een miskenning is van het eigenlijke probleem: structureel te weinig betaalbare woningen. Corporaties willen dat het kabinet alle zeilen bijzet om de bouw van sociale huurwoningen te versnellen. Hierbij wordt gedacht aan financiële impulsen, vereenvoudiging van regels en een serieuze aanpak van de stikstofproblematiek. Het Rijk zet daar ook al voorzichtige stapjes in, maar dit moet veel sneller, aldus de corporaties. Ger Peeters, bestuursvoorzitter van Wonen Limburg: “Corporaties voelen de druk om de ambities waar te maken en willen graag, samen met de gemeenten, bijdragen aan een echte, structurele oplossing, inclusief het zoeken naar een thuis voor statushouders. Dat kan alleen als het Rijk ons ook de instrumenten in handen geeft om snel te handelen.”
Evenwichtig en rechtvaardig
Samengevat zijn Limburgse woningcorporaties eensgezind over de voorgestelde maatregel: het lost de woningcrisis niet op, maar vergroot de wachttijden en onzekerheid voor kwetsbare groepen. Een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van sociale huurwoningen blijft essentieel en daar blijven de Limburgse corporaties voor staan. Het versnellen van de bouw van sociale huurwoningen moet prioriteit zijn voor alle betrokkenen.
